نابازار سهام بازار می‌‏شود؟


یک بازار و چند چالش

به گزارش نبض بورس، محمدشکری، کارشناس بازارسرمایه نوشت؛ بی‌رغبتی سرمایه‌گذاران برای ورود به بورس تهران در حالی رقم خورده که سایر بازارهای موازی نیز در رخوت و بلاتکلیفی به‌سر می‌برند.

این روند هرچند با شدت کمتری به بورس تهران نیزکشیده شده، با این‌حال سیگنالی منفی به این بازار مخابره می‌کند. ضعف تقاضا در بازارسرمایه که در نتیجه عدم‌ورود منابع ضروری مصائب بسیاری را بار‌آورده از تداوم نوسانات منفی در تابلوهای معاملاتی طی هفته‌های آتی حکایت می‌کند.

براساس آنچه پیش‌بینی می‌شد بورس‌بازان نسبت به نتایج مذاکرات دو طرف ایرانی و آمریکایی بر سر مسائل هسته‌ای واکنش جدی نشان دادند و ثابت کردند مسائل سیاسی تا چه میزان می‌تواند بر وضعیت اقتصادی کشور و جهان‌بینی سرمایه‌گذاران موثر باشد. در دو سال اخیر نیز بارها سرمایه‌گذاران ثابت کرده‌اند بازارسهام نمی‌تواند راه خود را از مسیر بازارهای رقیب جدا کند.

این موضوع را می‌توان از سقوط قیمت سهام در ‌ماه‌های اخیر مشاهده کرد. نمادهای بورسی در یکی دوسال اخیر بارها محدوده‌های حمایتی مهم را از دست داده‌اند و در مسیرنزولی قابل‌توجهی قرارگرفته‌اند؛ مسیری ناامیدکننده که متعادل‌شدن بازارسرمایه را تا به امروز برای سهامداران به کابوسی دردناک تبدیل کرده است.

اما مشکلات بازارسرمایه ایران، هم از داخل این بازار نشات می‌گیرد و هم از خارج از آن. افت پایدار نرخ ارز همراه با چالش‌های لایحه بودجه خصوصا ابهامات نرخ خوراک و سوخت صنایع، سرنوشت نامعلوم مذاکرات برای احیای برجام و همچنین نرخ بهره درحالی سبب وضعیت منفی این روزهای بورس شده که رویدادهایی نظیر محدودیت‌های دامنه‌نوسان، دخالت دولت در‌ سازو‌کار قیمت‌ها چه از طریق خرید و فروش نهادهای حقوقی و چه از طریق حمایت‌های تصنعی و پول‌پاشی عملا آن را به یک نابازار تبدیل کرده است.

با به‌وجود آمدن چنین بازاری بدون‌شک نمی‌توان شاهد واکنش جالب‌‌‌‌‌‌‌‌‌توجه سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران نسبت به تغییر متغیرهای مهم اقتصادی حتی به سمت مثبت بود.

به‌همین ‌دلیل است که به‌رغم افزایش انتظارات از رشد قیمت در برخی نمادها همچنان اقبالی برای خرید دیده نمی‌شود. معمولا در بازارهای مالی، عوامل مبهم اثرگذار بیش از رویدادهای بد اقتصادی اما قابل پیش‌بینی، سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران را فراری می‌دهد و در روند جذب پول آنها اختلالاتی بزرگ به‌وجود می‌آورد.

حال که بازار سهام در چنین باتلاقی تقلا می‌کند، نمی‌توان انتظار بازگشت منابع و چراغ‌سبز صاحبان سرمایه به سمت این بازار را داشت.

کمبود منابع و نبود تقاضای موثر در حالی به رویدادی تکراری در معاملات روزانه تالارهای شیشه‌ای تبدیل شده که تداوم روند خروج پول به یکی از دغدغه‌ها و مشکلات اصلی بازار تبدیل شده و زنگ خطری برای آن محسوب می‌شود، به‌همین ‌دلیل است که حتی تحرکات مثبت از سوی برخی صنایع نیز نتوانسته تغییری در فضای معاملات ایجاد کند.

پایان دست و پنجه نرم‌کردن بازارسرمایه در این وضعیت ناخوشایند به شفافیت در انجام برخی عوامل گره خورده است. عواملی که در صورت شفاف‌شدن می‌تواند سایه سنگین خود را از سر معاملات برداشته و بورس‌بازان را از رخوت فعلی نجات دهد.

آخرین اخبار پول حقیقی

بورس پشت چراغ قرمز مذاکرات

اکوایران: روز شنبه برای ششمین روز متوالی نقدینگی حقیقی از بورس خارج شد. ارزش پول حقیقی خارج شده در 6 روز اخیر بیش نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ از 2 هزار میلیارد تومان است.

پیش بینی بورس امروز 13 آذر / اهرم دلاری

پیش بینی بورس امروز 13 آذر / اهرم دلاری

اکوایران: کاهش احتمال احیای برجام از سویی موجب شکل‌گیری انتظارات منفی در بازار سهام می‌شود و از سوی دیگر موجب رشد قیمت دلار شده است. آیا افزایش قیمت دلار می‌تواند شاخص بورس را صعودی کند؟

موج خروج سهامداران از بورس

موج خروج سهامداران از بورس

اکوایران: در هفته اخیر شاخص کل بورس از نیمه کانال 1.3 میلیونی پائین آمد و با موج خروج سرمایه سهامداران حقیقی مواجه بود.

بورس در اِغما

بورس در اِغما

اکوایران: در آخرین روز کاری هفته ارزش معاملات بورس باز هم کاهش یافت و ارزش معاملات خرد سهام به کمترین سطح در 6 ماه اخیر رسید.

 پیش بینی بورس امروز 10 آذر / خروج بدون توقف

پیش بینی بورس امروز 10 آذر / خروج بدون توقف

اکوایران: در تمام روزهای هفته اخیر معاملات بورس با خروج سهامداران حقیقی همراه بوده است. آیا این روند در آخرین روز کاری هفته ادامه می‌یابد؟

چهارمین روز خروج سرمایه از بورس

چهارمین روز خروج سرمایه از بورس

صعود سهم های بانکی بورس در روز نزول شاخص‌ها

صعود سهم های بانکی بورس در روز نزول شاخص‌ها

اکوایران: امروز سه‌شنبه 9 آذر 1400، گروه بانک‌ها و موسسات اعتباری سبزترین گروه بازار بود و قیمت سهام اغلب نمادهای بانکی افزایش یافت.

دو چهره متفاوت بورس تهران / بدبینی به مذاکرات؟

دو چهره متفاوت بورس تهران / بدبینی به مذاکرات؟

سومین روز از سریال خروج پول حقیقی

سومین روز از سریال خروج پول حقیقی

اکوایران: امروز برای سومین روز پیاپی ارزش خالص تغییر مالکیت حقوقی به حقیقی بازار منفی شد و 102 میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شد.

پربازدیدترین اخبار اکو ایران

  • چرا التهاب موجود جامعه ایرانی را باید جدی گرفت؟
  • وی‌پی‌ان های فیلترنشدنی
  • اروپا به تحریم پهپادی نزدیک شد
  • این خودرو فقط به مادران فروخته می شود
  • یک نکته گزارش پزشکی قانونی درباره مهسا امینی
  • خبر درهم امارات از دلار آمریکا
  • خبری که بازار دلار و سکه را به هم ریخت
  • ایران از روسیه فاصله دیپلماتیک گرفت
  • مجسمه گم شده دست ارتش بود/ واکنش شورا
  • زمستان غیرقابل پیش‌بینی تهران

اکوایران یک سایت چند رسانه ای است که اخبار، اطلاعات، رویکردها و تحولات اقتصادی ایران و جهان را در قالب‌های مختلف خبری و تحلیلی با استفاده از ابزارهایی چون ویدیو، متن، پادکست، تصویر و سایر قالب های روزنامه‌نگاری در اختیار مخاطبان خود قرار می دهد.

  • راهنمای تماس و نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ آدرس
  • درباره اکوایران
  • اخبار اقتصاد کلان
  • اخبار بورس
  • اخبار طلا و ارز
  • اخبار تجارت
  • اخبار انرژی
  • اخبار بازار دارایی
  • اخبار بانک و بیمه
  • اخبار سیاسی
  • اخبار تکنولوژی
  • آخر هفته
  • ویدیو
  • پادکست
  • روزنامه دنیای اقتصاد
  • سایت خبری اقتصاد نیوز
  • روزنامه انگلیسی Financial Tribune
  • مرکز همایش های دنیای اقتصاد
  • پایگاه خبری – تحلیلی دنیای بورس
  • هفته‌نامه تجارت فردا
  • انتشارات دنیای اقتصاد
  • واحد توسعه دانش

کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به شبکه اینترنتی اکوایران می‌باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع و لینک مستقیم بلامانع است.

خبر عصرگاهی «بورساوا» دوشنبه 13 دی 1400

مجید عشقی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در گفتگو با پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)، با بیان اینکه بیش از ۸۰۰ نهاد مالی در بازار سرمایه فعالیت دارند، گفت: بیش از ۷۵۰ ناشر بورسی و فرابورسی فعال در این بازار حضور دارند. تعداد سهامداران نیز هم‌اکنون با احتساب سهامداران سهام عدالت و ورود افراد جدید به ۶۰ میلیون ذی‌نفع مستقیم در بازار سرمایه منتج شده است. با توجه به وسعت بازار از نظر کمی توسعه بازار نیازمند وجود افراد حرفه‌ای است که تعداد این افراد هنوز قابل قبول نیست.

وی افزود: در شرایط کنونی، احساس نیاز به نهادهای مالی جدید از نظر کمی وجود دارد و سیاست گسترش نهادهای مالی هم در بخش مدیریت دارایی و هم در بخش خدمات و ارائه مشاوره و معامله گری به بازار در سازمان یک ضرورت تلقی می‌شود که مستلزم تامین و تقویت نیروهای حرفه ای است.

به گفته رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، سواد مالی هم اکنون در کشور پایین است و به آموزش حرفه ای در کشور نیازمندیم. بنابراین، امید می‌رود با فارغ‌التحصیلی دانش‌پذیران این دوره‌های حرفه‌ای تا حدی به این نیاز پاسخ داده شود.

عشقی گفت: سازمان بورس از دوره‌های حرفه‌ای DBA بازار سرمایه اسلامی که با اصول و کیفیت خاص برگزار می‌شود، حمایت می‌کند تا از این طریق به ارتقای بازار سرمایه کمک شود. البته گزارش‌هایی درباره برخی نهادها که دوره‌های MBA و DBA غیر اصولی و با کیفیت پایین برگزار می‌کنند نیز دریافت شده که حتما با آنها برخورد می‌شود.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در پایان گفتگو با سنا با اشاره به بالا بودن توان تخصصی در نهادهای مالی، اعلام کرد: در مواردی این توان حتی از خود سازمان بورس نیز بالاتر است. بحث طراحی ابزار پیشتر در خود سازمان انجام می‌گرفت اما امروزه با آشنایی نیروهای حرفه‌ای نهادهای مالی با ابزارسازی این مهم در نهادها نیز انجام می‌شود نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ که باعث خرسندی است. البته یکی دیگر از رسالت‌های فارغ‌التحصیلان دوره‌های DBA نیز ابزارسازی و تنوع‌بخشی به ابزارهای بازار سرمایه است.

*مدیر عامل شرکت مدیریت فناوری بورس: رفع اختلال در سامانه معاملات امروز بورس

به گزارش ایرنا، از صبح امروز سامانه معاملاتی بورس (TSETMC) در جریان معاملات بازار سرمایه با اختلال مواجه شد و مورد اعتراض گسترده سهامدارانی قرار گرفت که تحت تاثیر مشکل ایجاد شده انجام معاملات آنان با اختلال مواجه شد.

در این زمینه «روح الله دهقان»، مدیر عامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا به ارائه پاره‌ای توضیحات در خصوص مشکل ایجاد شده در سامانه معاملات پرداخت و گفت: با توجه به تلاش های انجام شده برای رفع مشکل مربوطه، اکنون معاملات به صورت عادی در حال انجام است و مشکل چندانی معاملات فعلی را تهدید نمی‌کند.

دهقان اظهار داشت: مساله پیش آمده در معاملات صبح امروز چندان حاد نبود، بلکه به دلیل جزئی بودن آن در مدت کوتاهی مشکل را برطرف کردیم.

مدیر عامل شرکت مدیریت فناوری بورس تاکید کرد: اکنون چند مورد جزئی در سامانه معاملات وجود دارد که در تلاش برای برطرف کردن آنها هستیم.

وی ادامه‌داد: مشکل فعلی چندان جدی نیست و جزئیات آن در حال بررسی است اما با این وجود، معاملات به صورت عادی در حال انجام است.

*در مجمع شستا چه گذشت؟

مجمع عمومی فوق العاده شرکت سرمایه‌ گذاری تامین اجتماعی با حضور ۸۹.۸۶ درصد سهامداران برگزار شد.

به گزارش خبرنگار بورس24 ، افزایش سرمایه شستا از محل تجدید ارزیابی دارایی ها تصویب شد و سرمایه شرکت از ۱۴۲ هزار میلیارد ریال به بیش از ۱۶۳۰ هزار میلیارد ریال رسید.

اعضای هیات رئیسه مجمع عبارتند از: مرتضی لطفی، رئیس مجمع / آقای لطفی ، ناظر اول مجمع / آقاسرخو ناظر دوم مجمع /آقای سوری، دبیر مجمع

علی رستمی مدیر عامل شستا در این مجمع به ارائه گزارشی از عملکرد مالی، فروش، پروژه‌ ها و برنامه‌ های آتی شستا پرداخت و گفت: ۹۱ درصد پرتفوی شستا بورسی است.

وی ادامه داد: وظیفه اصلی شستا حفظ ارزش دارایی بیمه‌ شده‌ هاست و در همین راستا تلاش داریم با افزایش شفافیت و میزان سودآوری شستا از دارایی بیمه شدگان و مستمری بگیران سازمان تامین اجتماعی صیانت کنیم.

رستمی گفت: در حال حاضر شستا ۹۴ پروژه به ارزش سرمایه‌ گذاری بیش از ۶۳۰ هزار میلیارد ریال در دست اجرا دارد.

مدیر عامل شستا افزود: هدف از افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی داده‌ ها در راستای حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی است و به منظور رونق تولید و ایجاد اشتغال از طریق اصلاح ساختار مالی شرکت‌ ها و کارآمدسازی افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌ ها، افزایش سرمایه شستا را از بیش از ۱۴۲ هزار میلیارد ریال به ۱۶۳۰ هزار میلیارد ریال انجام گرفته است.

*رئیس اداره انبار‌های بورس کالا: حداقل میزان معامله نخود در بورس کالا مشخص شد

وحید صادقی نژاد رئیس اداره انبار‌های بورس کالای ایران در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان،گفت: عرضه نخود در بورس کالا از 5 دی ماه با گشایش یک انبار که متعلق به فردی حقیقی است، آغاز شد. انبار این عرضه کننده در شهرستان کوزرانِ کرمانشاه است.

صادقی نژاد گفت: حداقل مقدار نخود قابل تحویل به انبار نیز ۵۰۰ کیلوگرم است. در این میان هزینه‌های انبار، انبارداری به مبلغ ۹ تومان ثابت در بدو ورود محصول به انبار و ۴ تومان به ازای هر کیلوگرم در روز برای نگهداری در انبار در نظر گرفته شده است. محصول تحویلی به انبار باید نخود متوسط با شرایط استاندارد منتشر شده در سایت رسمی بورس کالا و تولید سال ۱۴۰۰ باشد و انبار محصول تولیدی سال‌های گذشته را پذیرش نخواهد کرد.

نحوه تحویل این محصول؛ به طوری است که جهت تحویل گرفتن کالا از انبار لازم است حداقل به میزان ۵۰۰ کیلوگرم گواهی سپرده کالایی توسط مالک ارائه شود. در صورت مالکیت کمتر از این مقدار، لازم است گواهی سپرده لازم تا وزن مذکور توسط فرد متقاضی تحویل و در بازار معاملات گواهی سپرده نخود در بورس کالا خریداری شود.

باید توجه شود، اشخاص حقیقی و حقوقی که دارای کد معاملاتی اوراق بهادار هستند از طریق کارگزار یا به صورت برخط امکان خرید و فروش این اوراق را دارند.

معاملات نخود از روز یک‌شنبه مورخ پنجم دی ماه ۱۴۰۰ در بورس کالای ایران آغاز شده است و با توجه به شرایط نگهداری و فصل برداشت، حداکثر زمان نگهداری و سررسید نماد تا پایان اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ خواهد بود و افرادی که گواهی سپرده کالایی این محصول را خریداری کرده اند، قبل از تاریخ مذکور لازم است اوراق را به فروش برسانند یا نسبت به تحویل کالا از محل انبار اقدام کنند.

با توجه به اینکه محصولات کشاورزی براساس قانون، معاف از مالیات بر ارزش افزوده هستند، معاملات گواهی سپرده کالایی نخود نیز مانند سایر محصولات کشاورزی به صورت پیوسته انجام می‌شود و روز‌های معاملاتی آن در روز‌های شنبه تا چهارشنبه است که از ساعت ۸:۴۵ تا ۹ صبح زمان پیش گشایش و از ساعت ۹ تا ۱۵ معاملات به صورت پیوسته است.

* وضعیت نقدینگی در بازار سهام

در بازار سرمایه شاهد افت 2970 واحدی نماگر بورس هستیم که ارزش معاملات 2265 میلیارد تومان ثبت شده است. امروز شاهد خروج 201 میلیارد نقدینگی حقیقی بوده ایم. 423 نماد منفی و209 نماد مثبت بوده اند. همچنین 82 نماد صف فروش و 62 نماد صف خرید داشته اند. بیشترین ورود پول حقیقی به وگردش و بیشترین ورود پول حقوقی به فملی اختصاص داشته است.

آخرین قیمت های بازار:

دلار تهران حدودا: 29،440

مثقال طلا: 5،565,000

طلای 18 عیار: 1،285،500

* ” دست مرئی نابازار در بورس “

و در نهایت اینکه روزنامه دنیای اقتصاد، با تیتر « دست مرئی نابازار در بورس » نوشت: «بازار» سهام به‌زعم بسیاری از کارشناسان اقتصادی بیشتر به «نابازار» می‌‌‌ماند و مشکلی اصلی نیز در همین موضوع نهفته است. شاید به همین دلیل است که اقدامات سیاستگذار در ۱۷ ماه اخیر نتوانسته تعادل و ثبات را به بورس تهران بازگرداند و بالعکس هر روز ناامیدی و بی‌‌‌اعتمادی بیشتری را به تالار شیشه‌‌‌ای پمپاژ می‌کند. برای اینکه بدانیم چه بر سر بورس آمد که حالا ۵۱۱ روز است که سهامداران خود را دچار چالش نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ کرده‌اند، بد نیست به اواخر سال ۹۸ بازگردیم. هرچند این دوره‌‌‌های حباب و رکود در ۶ دهه فعالیت تالار شیشه‌‌‌ای بارها تکرار شده اما برای مخاطبان فعلی شاید تشریح وضعیت دوره اخیر ملموس‌‌‌تر باشد.

ماجرا از ورود بورس تهران به «فاز شیدایی» در پایان سال ۹۸ استارت خورد. در آن زمان به خاطر حوادث چهارگانه رخ داده یعنی افزایش پرشتاب نقدینگی، قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF، شیوع کرونا و محدودشدن درآمدهای ارزی با تشدید فشار حداکثری تحریم‌ها و رفتن ۱۲ بانک باقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌مانده به لیست تحریمی آمریکا، انتظارات تورمی به شدت افزایش یافته بود. بسیاری با اصرار به احتمال بالاتر رفتن نرخ دلار و ورود آن به کانال ۴۰‌هزار تومان، انتظارات در تالار شیشه‌‌‌ای برای تطبیق قیمت‌ها با این ارز را افزایش دادند. همزمان شیوع کرونا و تعطیلی گسترده کسب‌وکارها باعث شد سرمایه‌گذاران به دنبال راهی برای کسب درآمد و البته مصون ماندن از گزند تورم و کاهش ارزش ریال بر آیند و بورس گزینه‌‌‌ای جذاب پیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌روی آنها بود. قیمت‌‌‌ سهام رو به صعود بود و همزمان دولت و رسانه‌‌‌های غیرحرفه‌ای اقدام به تبلیغات گسترده و تشویق مردم به سرمایه‌گذاری در بورس کردند. این‌‌‌گونه بود که شاهد افزایش صدور کدهای معاملاتی آنلاین و ورود عموم مردم به تالار شیشه‌‌‌ای بودیم؛ در این برش زمانی حتی کرونا نیز نتوانسته بود از طول صف‌‌‌های تشکیل شده در کارگزاری‌‌‌ها برای اخذ کد بورسی بکاهد. همین عطش بورسی شدن و افزایش محسوس تقاضا برای سهم‌‌‌ها آن هم در شرایطی که قیمت‌ها در سطوح بالاتر از ارزش ذاتی خود قرار داشتند، رشد نماگرهای بورسی را سرعت داد.

شوق و بعد طمع و بعدها توهم سبب شد شاخص کل بورس به قله تاریخی و البته غیرقابل تصور دو‌میلیون و ۷۸‌هزار واحد در میانه تابستان سال ۹۹ برسد. اما این بازی ادامه پیدا نکرد و در اوج شیدایی و خوش‌بینی مسیر قیمت‌ها ناگهان تغییر کرد. تمامی شواهد نشان می‌‌‌داد «فاز شیدایی» به پایان رسیده اما نوسهامدارانی که بیشترین جمعیت معامله‌‌‌گران بورس در این محدوده را تشکیل می‌‌‌دادند و دوره‌‌‌های رونق و رکود تالار شیشه‌‌‌ای در سالیان پیش‌تر را به یاد نمی‌‌‌آوردند، باور نداشتند عمر کسب سود آسان در بورس به پایان رسیده است اما در کمال ناباوری این گروه از سهامداران، بورس تهران وارد فاز «تخلیه حباب» شد.

بازار و نابازار

بازار و نابازار

در دنیای امروز، تصور جامعه‌ای که در آن بازار به درجاتی به رفتارهای اقتصادی حکمفرما نباشد، قدری دشوار است.

حتی جوامع بسته‌ای مانند کره‌شمالی و کوبا هم در بخش‌هایی از اقتصاد خود،‌ بازار را نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ به رسمیت شناخته‌اند.تنها مواردی که شاید هنوز بتوان از آنها به عنوان اقتصادهای کاملا غیررقابتی نام برد، پاره‌ای مناطق و نواحی روستایی در کشورهای آفریقایی است. وگرنه در شهرهای همه کشورهای جهان بازارهای کوچک و بزرگ وجود دارد.اما نکته مهم این است که حتی در کشورهای دارای نظام بازار یا شبه‌بازار هم، به علت مداخله دولت‌‌ها و گاهی نیز تقاضای اجتماعی، بازارها در تنگنای نظام غیربازار قرار می‌گیرند. پرسش‌های چهارده‌گانه «آزمون کردار اقتصادی» به گونه‌ای طراحی شده‌اند که ویژگی‌های نظام‌های بازار و غیربازار را در عرصه‌های نظری و عملی نشان دهند، فرض این پرسش‌ها بر این است که حتی در روزگار تفوق نظام بازار هم، تفکرات و الزام‌های غیربازار پابرجا هستند و در پاره‌ای موارد، کار ویژه‌هایی دارند. زیرا به درستی معلوم نیست که در غیبت نظام بازار در برخی جوامع، اگر نهادهای نابازار هم نباشند، چه خواهد شد.پرسش‌های این آزمون به خوانندگان کمک می‌کند که کلیاتی درباره اقتصاد و ظرایف دو شیوه تولید و توزیع یعنی نظام مبتنی بر رقابت و بازار و نظام‌های مبتنی بر مالکیت و نظارت دولتی را بشناسند.

۱) اجزای اصلی اقتصاد کشورها کدام است؟

الف) مرتع‌داری، باغداری و دامداری

ب) تولید، مبادله و پول

ج) تولید، توزیع و مبادله

۲) کدامیک از گزینه‌های زیر از اجزای اقتصاد غیربازار است؟

الف) استفاده از پول به عنوان واسطه مبادله

ب) توانایی انباشت گسترده سرمایه

ج) در هم تنیدگی اقتصادی که در نهایت به بین‌‌‌‌المللی شدن سرمایه می‌انجامد

د) هیچ کدام

۳) کار ویژه اصلی «پول هدفمند» چیست؟

الف) وسیله مبادله در معاملات و سطوح محدود

ب) شئ قابل حملی که به صورت قراردادی برای خریدن هر کالای فروختنی به کار می‌آید

ج) هر دو گزینه بالا

د) هیچ‌کدام

۴) کدامیک از گزینه‌‌های زیر، جوامع شبانی شرق آفریقا را دقیق‌تر توصیف می‌کند؟

الف) این جوامع در گذشته از احشام به عنوان وسیله مبادله یا «پول کالایی ویژه» استفاده می‌کردند

ب) زنان در هنگام ازدواج، جهیزیه خود را شخصا باید نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ تهیه کنند

ج) مقاومت پیروزمندانه در برابر «پول کالایی عمومی»

د) همه گزینه‌های بالا

۵) با ورود «پول هدفمند عمومی» به جوامعی که اقتصاد نابازار دارند، کدامیک از حالت‌های زیر رخ می‌دهد؟

الف) مبادله آسان‌تر می‌شود و افراد به توانایی انباشت ثروت دست می‌یابند

ب) اقتصاد این جوامع به استقلال می‌رسد

ج) چنین پولی اساسا بر جوامع مبتنی بر اقتصاد نابازار تاثیر چندانی نمی‌گذارد

۶) کدامیک از تعاریف زیر، اقتصاد نابازار را دقیق‌تر توصیف می‌کند؟

الف) این‌گونه اقتصادها نوعا در جوامع کوچک و منزوی دیده می‌شود

ب) اقتصادهای نابازار معمولا از تکنولوژی سطح بالا برخوردارند

ج) در این جوامع نظام کار دسته‌جمعی و تولید معیشتی حکمفرما است

د) همه موارد بالا

۷)تحلیل استاندارد درباره جوامعی که اقتصاد آنها نابازار است، به نتایج دقیق ختم نمی‌شود. علت این وضع چیست؟

الف) زیرا این جوامع نظام مبادله و توزیع کالاها و خدمات ندارند.

ب) زیرا در این‌گونه جوامع، مبادله و توزیع کالاها و خدمات براساس انگیزه کسب سود انجام نمی‌شود.

ج) زیرا تهاتر و هبه (مبادله پایاپای و بخشش مال)ابزار مناسبی برای مبادله نیستند، حال آنکه این دو عنصر بر اقتصادهای نابازار حاکم است.

۸) اگر کسی پس از چند دقیقه مذاکره با دوستش به این توافق دست یابد که دستگاه ضبط صوت خود را به او بدهد و به جایش یک جزوه درسی از او بگیرد، چه نوع معامله‌ای رخ داده است؟

الف) تهاتر

ب) تهاتر خاموش

ج) هبه

۹) هبه یکی از اشکال رایج دادوستد در جوامع کوچک مبتنی بر اقتصاد نابازار است. کدامیک از عبارت‌های زیر این‌گونه مبادلات را دقیق‌تر توصیف می‌کند؟

الف) چنین مبادلاتی به نابرابری در توزیع ثروت می‌انجامد.

ب) انگیزه اصلی مبادله اقتصادی در این‌گونه جوامع اقتصادی نیست بلکه اجتماعی است.

ج) دریافت هبه از دیگران بهتر از خرید کالا است. زیرا این کار به افزایش ثروت و به تبع آن قدرت سیاسی می‌انجامد.

۱۰) رایج‌ترین شکل مبادله بین جماعات کوچک در جوامع مبتنی بر اقتصاد نابازار کدام است؟

الف) هبه

ب) تهاتر

ج) در این جوامع هر خانواده‌ای به تولیدات خود متکی است و مبادله صورت نمی‌گیرد.

۱۱) در اقتصادهای نابازار، معمولا چه نهادی به جای بانک‌ها و نهادهای اعتباری عمل می‌کند؟

الف) بانک‌های محلی که وام‌های کم‌بهره می‌دهند؟

ب) پیوندهای اجتماعی، از جمله خویشاوندی.

ج) در چنین جوامعی هیچ نهادی که معادل نهادهای اعتباری باشد، وجود ندارد. زیرا هر خانواده‌ای به صورت خودکفا و بسته عمل می‌کند.

۱۲) براساس مباحثی که در پرسش‌های بالا مطرح شد، تفاوت بنیادی بین هبه و فروش در جوامع نابازار چیست؟

الف) مبادله کالاها و خدمات به طریق فروش، کارآمدتر از روش هبه است.

ب) نظام فروش باعث مبادله اقلام بیشتری می‌شود.

ج) نظام هبه موجب تقویت روابط اجتماعی می‌شود، حال آنکه فروش چنین کارکردی ندارد.

۱۳) در جوامع کوچک و منزوی معمولا مکان‌های مشخصی به نام بازار یا محل دادوستد به ندرت یافت می‌شود، علت این وضع چیست؟

الف) از آنجا که در این‌گونه جوامع هر خانواده‌ای نیازهای روزانه خود را با تولید خانگی تامین می‌کند، نیازی به بازار ندارد.

ب) در این‌گونه جوامع به علت عقب‌ماندگی سیستم حمل و نقل، انتقال محصول مازاد به مناطقی که برای آنها تقاضا وجود دارد، مشکل است.

ج) به علت فقدان تکنولوژی سردخانه‌ای، نگهداری کالاهای فاسدشدنی ناممکن است و در نتیجه امکان ارائه کالاهای انبوه در بازارها وجود ندارد.

د) همه گزینه‌‌های بالا

۱۴) کدامیک از گزینه‌های زیر درباره اقتصادهای نابازار صدق می‌کند؟

الف) این‌گونه اقتصادها فقط در انزوا و دور از دسترس اقتصادهای بزرگ و رقابتی امکان بقا دارند.

ب) بیشتر جوامع کوچک امروزی، هنوز اقتصادهای شکوفای نابازار دارند.

ج) جوامع بزرگ دست کشیدن از اقتصاد بازار به نفع اقتصادهای نابازار را آغاز کرده‌اند.

▪ پاسخنامه

۱) اقتصاد هر جامعه‌ای، فارغ از شکل و شیوه تولید، از نظام‌های ایلی و عشایری و شبانی و دهقانی گرفته تا نظام‌های صنعتی و مالی پیچیده به هر حال به سه عنصر تولید، توزیع و مبادله نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ نیاز دارد. پس گزینه ج صحیح است.

۲) ویژگی‌هایی که در گزینه‌های الف، ب و ج آمده، همگی درباره جوامع دارای اقتصاد و بازار رقابتی بیشتر صدق می‌‌کند تا جوامعی که اقتصاد نابازار دارند. پس گزینه د صحیح است.

۳) در جوامعی که چنین پولی رایج است. معمولا کالاها و خدماتی وجود دارد که تنها با این نوع پول مبادله می‌شوند و اگر کسی این پول را نداشته باشد قادر به خرید نخواهد بود.

پس گزینه الف صحیح است.

۴) در این جوامع از دیرباز، احشام مهم‌ترین شاخص اندازه‌گیری میزان ثروت بوده و سایر محصولات با احشام تقویم می‌شده‌اند. هنوز هم «پول کالایی عمومی» در این جوامع کارکرد زیادی دارد.

پس گزینه الف صحیح است.

۵) این تحول، مبادله را آسان‌تر می‌کند و توانایی افراد را برای انباشت ثروت افزایش می‌دهد.

پس گزینه الف صحیح است.

۶) جوامع نابازار معمولا ویژگی‌های مشترکی مانند خودکفایی، ساخت شبانی و باغداری دارند. دانش و تکنولوژی در آنها پایین است و نیاز چندانی به سازمان‌های عریض و طویل ندارند و در خود فرو رفته‌اند.

پس گزینه الف صحیح است.

۷) در جوامع نابازار راهی برای نشان دادن سهم «افراد» از میزان کار و تولید وجود ندارد و الزام‌های دولتی یا اجتماعی، افراد را وادار به کار می‌کند و به ازای این کار، سهمی از ثروت‌‌های جامعه به آنها اختصاص می‌یابد. به همین علت در این جوامع در واقع به جای فروش کالا، بخشش کالا صورت می‌گیرد.

پس گزینه ب صحیح است.

۸) از آنجا که در چنین مذاکره و معامله‌ای پول حضور ندارد دادوستدی که رخ می‌دهد از نوع تهاتر است.

پس گزینه الف صحیح است.

اگر برایتان این پرسش پیش آمده که فرق تهاتر خاموش چیست، خوب است بدانید که در تهاتر، طرفین معامله تماس شخصی و رودر رو دارند؛ اما در تهاتر خاموش، چنین مواجهه‌ای رخ نمی‌دهد.

۹) در جوامع کوچک، قدرت و نفوذ افراد به ندرت از میزان سلطه افراد بر تولید و ثروت به دست می‌آید؛ بلکه عمدتا نفوذ و قدرت افراد از وضع اجتماعی آنها حاصل می‌شود و این نوع نفوذ معمولا از طریق اهدای جنس یا مهارت‌های شخصی ویژه و کمیاب و خدمت‌رسانی به دیگران به دست می‌آید.

به همین علت گزینه ب صحیح است.

۱۰) از آنجا که در چنین جوامعی روابط افراد دوستانه یا مبتنی بر خویشاوندی‌های نسبی و سببی است و بازار پرقدرت و مستقر هم وجود ندارد، مبادله عمدتا به شکل تهاتر رو در رو رخ می‌دهد.

پس گزینه ب صحیح است.

۱۱) خویشاوندی‌های خانوادگی در طایفه‌ها و بین طوایف یکی از عناصر اصلی اعتمادسازی و تسهیل رابطه و مبادله است؛ هر کسی در هنگام نیاز می‌تواند به کمک خویشاوندان و همسایگان امیدوار باشد و از این جهت همگان از نوعی مصونیت و امنیت اقتصادی برخوردارند.

پس گزینه ب صحیح است.

۱۲) در جامعه‌ای که کالاها از طریق خرید و فروش و ساز و کار بازار، دادوستد می‌شوند، روابط اجتماعی عموما به تصادف استوار است. اما برعکس، در جوامع مبتنی بر نظام بازار، بخشش‌ها موجب تقویت روابط اجتماعی می‌شوند. در جوامع مبتنی بر بازار اگرچه میزان و سرعت مبادله بیشتر است؛ اما چنین مبادله‌ای روابط اجتماعی را عمق نمی‌بخشند.

پس گزینه ج صحیح است.

۱۳) همه عوامل مندرج در پاسخ‌های الف و ب و ج در جوامع کوچک، منزولی و نابازار، دست به دست هم می‌دهند و مانع شکل‌گیری بازار می‌شوند. پس گزینه د صحیح است.

۱۴) تجربه تاریخی نشان می‌دهد نابازار سهام بازار می‌‏شود؟ که جوامع نابازار پس از برقراری مراوده با بازارهای پرقدرت به تدریج رو به اضمحلال می‌گذارند و در نظام بازار تسهیل می‌شوند. به همین علت بقای این‌گونه جوامع در دوری از بازارهای پرقدرت است.

پس گزینه الف صحیح است.

● توضیح درباره ۵ اصطلاح

در پرسش و پاسخ‌های «آزمون بازار و نابازار» پنج اصطلاح وجود دارد که برخی از آنها به علت رایج نبودن در اقتصاد امروز جهان و برخی دیگر به علت ناشناخته بودن در ادبیات اقتصادی ایران، نیازمند شرح و بسط هستند. معادل‌هایی که برای این اصطلاحات انتخاب شده بر اساس کاربرد آنها در متن «آزمون بازار و نابازار» بوده نه برگردان واژگانی. ممکن است این اصطلاحات در متون دیگر معانی متفاوتی داشته باشند. این اصطلاحات عبارتند از:

۱) پول کالایی عمومی( General Purpose money) این اصطلاح متعلق به دوره‌هایی از تاریخ بشر است که برخی کالاها به عنوان واسطه مبادله عمل می‌کردند و همه یا بیشتر مردم حاضر بودند این نوع کالاها را با هر کالای دیگری معاوضه کنند.

۲) پول کالایی ویژه(Special Purpose money ) این نوع پول، شکلی از پول کالایی است که تفاوتش با پول کالایی عمومی در دامنه و گستره عمل آن است، یعنی اینکه این نوع پول در معاملات بخش‌‌های محدودتری از جامعه یا به عنوان عوض برخی کالاهای مشخص و معین نقش واسطه‌گری داشته است.

۳) پول هدفمند عمومی(General purpose money) این نوع پول، شکل امروزی همان پولی است که در بند یک توضیح داده شد. واژگان سه‌گانه‌ای که در زبان انگلیسی این پول را وصف می‌کنند همان واژگانی هستند که شکل قدیمی آن یعنی پول کالایی عمومی را وصف می‌کردند. اما به علت تحول معانی در زبان انگلیسی، امروزه وقتی از این واژه‌ها استفاده می‌شود، منظور آن اشکالی از کارت اعتباری یا کالاهای واسطه مبادله است.

۴) پول هدفمند ویژه(Special Purpose Money) این پول از نوع پول مندرج در بند ۳ است. با این تفاوت که حوزه مبادلاتی آن محدودتر است. فی‌المثل اگر موسسه‌ای یک کارت اعتباری در اختیار کارکنان خود قرار دهد و آنها بتوانند با آن در فروشگاه‌های پرشماری خرید کنند، این کارت از نوع پول هدفمند عمومی است؛ اما اگر دارنده کارت فقط از فروشگاه‌های خاصی اجازه خرید داشته باشد به آن پول هدفمند ویژه گفته می‌شود.

۵) تهاتر خاموش (dumb barter) اصطلاح کاملا شناخته شده‌ای در اقتصادهای قدیم و جدید وجود دارد که در ایران با واژه «تهاتر» یا مبادله کالا به کالا شناخته می‌شود. اما شکلی از تهاتر نیز وجود دارد که چندان شناخته شده نیست و شاید امروزه در جایی از جهان رایج نباشد. در این شکل تهاتر، طرفین معامله (برخلاف تهاتر معمولی) با یکدیگر هم کلام نمی‌شوند، بلکه ممکن است به صورت گروهی (مثلا کاروان تجارتی) یک مجموعه کالا را در جایی قرار دهند و گروهی دیگر کالاهای خود را در برابر آنها قرار دهند و بدون آنکه بین طرفین مذاکره‌ای انجام شود، کالاهایی از یک گروه با کالاهایی از گروه دیگر مبادله شود. این شکل مبادله در گذشته و عمدتا بین بازرگانانی که زبان یکدیگر را نمی‌فهمیدند، انجام می‌شد.

سود سهام عدالت جاماندگان سال ۹۹ هفته آینده واریز می‌شود

مدیر فناوری شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به نخستین زمان واریز سود سهام عدالت جاماندگان سال 99 اشاره کرد و گفت: مشمولان این سهام تا ۳۰ اردیبهشت ماه می توانند مشخصات خود را در سایت ارسال کنند و سود آنها در ۳۱ اردیبهشت ماه واریز خواهد شد.

«محمود حسنلو» روز یکشنبه در گفت وگویی درباره افرادی که سود سهام عدالت سال ۹۹ به حساب آنها واریز نشده، اظهار داشت: سود سهام عدالت برای بیش از دو میلیون نفر از مشمولان سهام عدالت پرداخت نشده که علت اصلی آن عدم ارائه شماره شبای نامعتبر بود.

وی اظهار داشت: در خواست ما از این دسته سهامداران این است که هرچه سریعتر اقدام به ثبت اطلاعات خود در سامانه سجام کنند تا از این طریق امکان شناسایی آنها برای پرداخت سود فراهم شود.

حسنلو ادامه داد: همچنین سهامداران می‌توانند از طریق مراجعه به سایت سهام عدالت شماره شبای خود را وارد یا ویرایش کنند.

دلیل عدم واریز سود برای برخی مشمولان سهام عدالت

مدیر فناوری شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به دلیل عدم واریز سود برای برخی مشمولان سهام عدالت اشاره کرد و گفت: در یک سال اخیر ممکن است حساب برخی مشمولان سهام عدالت بنا بر قوانینی که در بازار پول وجود دارد راکد یا مسدود شده باشد، تحت تاثیر چنین اتفاقی دیگر از سمت بانک‌ها امکان واریز وجه وجود ندارد.

وی ادامه داد: همچنین مساله دیگر مربوط به حساب افراد در بانک هایی بود که با بانک سپه ادغام شدند و شماره جدید شبا برای آنها معرفی نشده است.

حسنلو تاکید کرد: سود مشمولان سهام عدالت محفوظ است و در بازه زمانی مختلف سعی بر شناسایی افراد و واریز سود آنها داریم.

مدیر فناوری شرکت سپرده‌گذاری مرکزی با بیان اینکه نخستین زمان برای واریز سود سهام عدالت هفته آینده و در ۳۱ اردیبهشت ماه است، گفت: مشمولان سهام عدالت تا ۳۰ اردیبهشت ماه می توانند مشخصات خود را در سایت ارسال کنند و سود آنها در ۳۱ اردیبهشت ماه واریز خواهد شد.

واریز سود سهام عدالت وراث

وی به واریز سود وراث سهام عدالت اشاره کرد و گفت: شماره حساب افرادی که فوت شده اند در سیستم بانکی مسدود شده و امکان واریز وجه وجود ندارد.

حسنلو با بیان اینکه تا پایان شهریور ماه سامانه‌ای با کمک قوه قضاییه پیاده‌سازی می‌شود و در نظر داریم که از طریق آن وراث را شناسایی کنیم، افزود: به محض شناسایی وراث، ضمن تقسیم سهام عدالت بین وراث، در فاز جداگانه‌ای سودهای انباشته شده را بین آنها تقسیم خواهیم کرد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.